Nghiên Cứu Lưu Trữ |

Avviso | Công bố những bản tin đã làm nên thời hiện đại (1537—1743)

Sun, 12 Dec 2021 00:00:00 +0000

Mục tiêu chính của Dự án Avviso là số hóa, bảo tồn, lập mục lục, biên tập, đặt vào bối cảnh và phổ biến 35.000 bản tin chép tay đầu thời cận đại, gọi là avvisi, vốn thuộc bộ sưu tập của nhà Medici và nay được lưu giữ tại Lưu trữ Quốc gia Florence. Việc lập mục lục, số hóa và phổ biến khoảng 35.000 avvisi – những bản tin chép tay đầu thời cận đại – được thực hiện qua nền tảng Medici Interactive Archive của Medici Archive Project.

Trực quan hóa bản thảo 2 (cập nhật)

Sat, 20 Nov 2021 16:00:00 +0000

Như đã hứa, đây là phiên bản mới của sơ đồ cây tương tác đã giới thiệu trong , lần này có hai chế độ xem.

Lưu ý

Để xem tốt nhất, hãy chắc rằng trang web đang ở chế độ Sáng (nhấp vào biểu tượng mặt trăng ở góc trên bên phải).

Group folios by category

Một trình duyệt trực quan cho kho lưu trữ

Sun, 20 Jun 2021 16:00:00 +0000

Vấn đề

Ấn bản kỹ thuật số mang trong mình một nghịch lý: chúng đưa những tài liệu ít người biết đến tới công chúng rộng rãi, nhưng khi tài liệu bị phi vật chất hóa, người đọc mất đi các kênh cảm nhận quen thuộc, dễ mất phương hướng, thậm chí nản lòng trước nội dung. Duyệt qua những kho tài liệu đồ sộ vì thế trở nên nặng nề và đáng ngại. Điều này không chỉ đúng với người chưa quen nghiên cứu lưu trữ, mà cả với những độc giả gặp khó khăn về nhận thức.

Giải pháp

Đây là chỗ siêu dữ liệu lưu trữ phát huy tác dụng. Từ những dữ liệu ấy, ta có thể tạo ra các hình ảnh trừu tượng tương tác, đem lại cho người đọc một kênh cảm nhận khác, vừa tiện dụng hơn vừa dễ tiếp cận hơn. Để kho lưu trữ có thể duyệt bằng mắt, một sơ đồ cây (treemap) – hay bất kỳ sơ đồ nào phân tách hiệu quả dữ liệu phân cấp – là đủ.

Thử nghiệm

Thử nghiệm đầu tiên của tôi phỏng theo mã của D3.js, có bổ sung siêu liên kết. Sơ đồ biểu diễn bản thảo BnF Ms Fr 640, các tờ của nó, và các mục trong từng tờ. Màu sắc thể hiện hạng mục chiếm ưu thế. Rê chuột lên mỗi mục sẽ hiện thêm dữ liệu, kể cả siêu liên kết dẫn tới bản thảo.
Nhờ vậy, sơ đồ cây trở thành một mục lục trực quan tương tác, cho người đọc một cái nhìn tổng quan rất nhanh và linh hoạt, không chỉ về nội dung bản thảo mà còn về kích thước của từng tờ, từng mục.
~~Trong những tháng tới, tôi sẽ tiếp tục thử nghiệm ý tưởng này với các sơ đồ và hệ phân cấp khác… Xin hãy đón xem!~~ Để xem phiên bản mới của sơ đồ cây, nhấp vào .

Lưu ý

Để xem tốt nhất, hãy chắc rằng trang web đang ở chế độ Sáng (nhấp vào biểu tượng mặt trăng ở góc trên bên phải).

Click any cell to zoom in, or the top to zoom out.

Kho lưu trữ trong một cái nhìn

Mon, 24 May 2021 16:00:00 +0000

Vấn đề

Kho lưu trữ lịch sử có thể hỗn độn đến phát nản. Phông Mediceo del Principato tại là một ví dụ điển hình. Chỉ một phần nhỏ của phông này được lập mục lục; vô số tài liệu nằm rải rác trong hơn 6.500 tập mà chẳng theo lý do nào rõ rệt. Đã vậy, kho lưu trữ chỉ cho phép mỗi người đọc một số lượng tập hạn chế (ở đây người ta gọi là filze). Bình thường, giới hạn là 4 filze mỗi ngày. Nhưng trong thời đại dịch, con số ấy tụt xuống còn 4 filze mỗi hai tuần. Không có mục lục chi tiết, quy mô đồ sộ của kho lưu trữ buộc nhà nghiên cứu phải nghĩ ra chiến lược để nhanh chóng tìm được thứ mình cần.

Giải pháp

Có người trông vào may rủi; người khác thì cố đoán cho có căn cứ dựa vào niên đại, người nhận, người gửi, nguồn gốc của phông lưu trữ, ngôn ngữ, v.v. Song nếu nhìn tất cả các biến ấy cùng một lúc, ta có thể phát hiện những quy luật bất ngờ trong cấu trúc của kho lưu trữ và đoán trúng hơn. Kinh nghiệm của tôi cho thấy: siêu dữ liệu mà nhà nghiên cứu thường gom vào bảng tính, một khi được vẽ thành đồ thị, giúp người ta nắm tình hình trong kho lưu trữ tốt hơn hẳn.

Thử nghiệm

Nghiên cứu hiện tại của tôi xoay quanh thư từ của một điệp viên thế kỷ XVI. Thư của ông nằm rải rác trong hàng trăm filze. Chúng được viết dưới nhiều danh tính khác nhau, gửi cho nhiều người nhận khác nhau – đôi khi khá bất ngờ – từ nhiều nơi khác nhau, v.v. Để tìm ra những filze nhiều khả năng chứa thư cần tìm, tôi đã dựng một bảng điều khiển: một ứng dụng web trực quan hóa dữ liệu tương tác ( ) kết nối đủ loại dữ liệu, trong đó có thông tin địa lý và niên đại, với một sơ đồ phân cấp ( ) của phông lưu trữ. Chỉ liếc qua bảng điều khiển, tôi biết ngay những gì đã tìm thấy, chúng chiếm tỷ lệ bao nhiêu, và đại khái nên tìm thư mới ở đâu. Hơn nữa, nhấp vào một biến cụ thể là mọi sơ đồ đều cập nhật để hiển thị các tương quan tương ứng.

Bước tiếp theo

Có lẽ quan trọng hơn cả: bảng điều khiển này có thể được dùng lại như một mục lục trực quan. Khi ấn bản phê bình của những lá thư này được công bố trực tuyến, bảng điều khiển sẽ là một lối vào khác, từ đó người đọc có thể duyệt qua dữ liệu. Vì lý do bảo mật, hiện tôi chỉ có thể đưa ra một ảnh chụp màn hình đã che bớt, nhưng sang năm tôi sẽ công bố bảng điều khiển hoàn chỉnh. Trong lúc chờ đợi, một bản mẫu sẽ sớm ra mắt. Xin hãy đón xem!