XML |

tei-mcp

Sun, 15 Mar 2026 00:00:00 +0000

tei-mcp: TEI P5 dla agentów AI

tei-mcp to serwer open source, który daje asystentom AI do kodowania bezpośredni dostęp do specyfikacji . Zamiast polegać na zapamiętanych danych treningowych – co często daje znakowanie wiarygodne z pozoru, lecz błędne – AI może odpytywać specyfikację w czasie rzeczywistym.

Funkcje

Serwer parsuje ODD TEI P5 i udostępnia 16 narzędzi:

Wyszukiwanie dowolnego elementu, klasy, makra lub modułu po nazwie, bez rozróżniania wielkości liter i z podpowiedziami przy literówkach
Rozwiązywanie atrybutów w całej hierarchii klas TEI (lokalne + dziedziczone)
Rozwijanie modeli zawartości w ustrukturyzowane drzewa, z rozwiązywaniem klas i makr
Sprawdzanie zagnieżdżeń – bezpośrednia relacja rodzic–dziecko lub rekurencyjna osiągalność ze śledzeniem ścieżki
Walidacja dokumentów względem TEI P5: modele zawartości, atrybuty, zamknięte listy wartości, spójność odwołań i ostrzeżenia o elementach przestarzałych
Walidacja pojedynczych elementów na potrzeby przyrostowej edycji
Wczytywanie dostosowań ODD, by zawęzić schemat do podzbioru właściwego dla projektu
Przeszukiwanie wszystkich typów encji wyrażeniami regularnymi

Instalacja

pip install tei-mcp

Albo uruchom bezpośrednio:

uvx tei-mcp

Użycie

Dodaj do dowolnego klienta zgodnego z MCP (Claude, Cursor, Windsurf itd.):

{
 "mcpServers": {
 "tei": {
 "command": "uvx",
 "args": ["tei-mcp"]
 }
 }
}

Kod źródłowy i dokumentację znajdziesz w .

Multi-Saxon

Fri, 28 Mar 2025 00:00:00 +0000

Multi-Saxon: równoległe przetwarzanie XSLT dla dużych korpusów TEI

Multi-Saxon wypełnia istotną lukę w narzędziach do przetwarzania XML: umożliwia równoległe wykonywanie transformacji XSLT 2.0 i 3.0, z którymi LXML (popularna pythonowa biblioteka XML) sobie nie radzi. Zaprojektowany z myślą o dużych kolekcjach dokumentów XML TEI, Multi-Saxon znacząco skraca czas przetwarzania dzięki sprawnemu wykonywaniu równoległemu.

Główne funkcje

Zaawansowana obsługa XSLT: przetwarza transformacje XSLT 2.0 i 3.0, wykraczające poza możliwości LXML
Przetwarzanie równoległe: radykalnie skraca czas transformacji dużych kolekcji dokumentów dzięki zrównolegleniu
Zoptymalizowany pod TEI: zaprojektowany specjalnie dla dokumentów XML Text Encoding Initiative (TEI)
Skalowalna wydajność: sprawnie obsługuje korpusy liczące od setek do tysięcy dokumentów
Wieloplatformowość: działa w różnych systemach operacyjnych i środowiskach

Problem, który rozwiązuje Multi-Saxon

Badacze humanistyki cyfrowej pracujący z TEI często napotykają dwie poważne trudności:

LXML (powszechnie używana pythonowa biblioteka do przetwarzania XML) obsługuje tylko XSLT 1.0, co uniemożliwia korzystanie z bardziej zaawansowanych funkcji XSLT 2.0/3.0
Sekwencyjne przetwarzanie dużych korpusów dokumentów TEI bywa zaporowo czasochłonne

Multi-Saxon rozwiązuje oba problemy: wykorzystuje zaawansowane możliwości XSLT procesora Saxon i rozdziela przetwarzanie między wiele rdzeni, co daje znaczny zysk wydajności.

Implementacja

Multi-Saxon łączy Pythona z javowym procesorem Saxon, tworząc wydajny potok transformacji:

korzysta z javowej biblioteki Saxon do niezawodnego przetwarzania XSLT 2.0/3.0
implementuje wieloprocesowość, by rozdzielić transformacje między dostępne rdzenie CPU
sprawnie zarządza pulami procesów, by zmaksymalizować przepustowość
oferuje prosty interfejs do wsadowego przetwarzania dokumentów TEI

Przykład użycia

from multi_saxon import MultiSaxon

# Initialize with your XSLT stylesheet
transformer = MultiSaxon("transform.xsl")

# Transform a single document
transformer.transform("input.xml", "output.xml")

# Transform an entire directory in parallel
transformer.transform_directory("input_dir", "output_dir")

Znaczenie dla humanistyki cyfrowej

Projektom humanistyki cyfrowej pracującym z dużymi kolekcjami dokumentów TEI Multi-Saxon umożliwia:

złożone transformacje całych korpusów, niewykonalne w LXML
radykalnie krótszy czas przetwarzania (często 5–10-krotnie na systemach wielordzeniowych)
bardziej wyrafinowaną analizę dzięki zaawansowanym funkcjom XSLT 2.0/3.0
prostszy przepływ pracy przy przetwarzaniu całych kolekcji dokumentów

Kod źródłowy i dokumentację znajdziesz w .

persNamer

Fri, 28 Mar 2025 00:00:00 +0000

persNamer: łącznik między TEI a Virtual International Authority File

persNamer to wyspecjalizowane narzędzie w Pythonie, które usprawnia włączanie wzorcowych danych osobowych z VIAF (Virtual International Authority File) do dokumentów TEI XML. Zamieniając identyfikatory VIAF w gotowe do użycia znakowanie TEI, persNamer znacząco ogranicza ręczną pracę przy tworzeniu ustrukturyzowanych wpisów osobowych w cyfrowych edycjach naukowych.

Kontrola haseł wzorcowych w TEI – w czym trudność

Cyfrowe edycje naukowe często wymagają precyzyjnej identyfikacji postaci historycznych, wraz z ich znormalizowanymi nazwami i datami życia. Utrzymanie spójnej kontroli haseł wzorcowych w całym projekcie wymaga:

zidentyfikowania osób w tekstach historycznych
odnalezienia miarodajnych danych na ich temat
utworzenia poprawnie sformatowanych wpisów TEI
zapewnienia spójnych odwołań w całym projekcie

Kroki te wykonuje się zazwyczaj ręcznie; są czasochłonne i podatne na niespójności.

Jak działa persNamer

persNamer automatyzuje ten przepływ pracy:

Pobiera dane z VIAF: dla podanego identyfikatora VIAF narzędzie pobiera dane RDF, korzystając z negocjacji treści HTTP
Wydobywa kluczowe informacje: parsuje RDF, by wyodrębnić preferowaną formę nazwy, datę urodzenia i datę śmierci
Generuje znakowanie TEI: tworzy dwa niezbędne fragmenty XML:
- wpis do kartoteki haseł wzorcowych (element <person> z wygenerowanym xml:id, <persName>, <birth>, <death> oraz <idno type="VIAF">)
- osobny znacznik adnotacji (<persName> z atrybutem ref wskazującym na wpis wzorcowy)

Ten podwójny wynik pozwala edytorom utrzymywać scentralizowaną kartotekę haseł wzorcowych, a zarazem bez trudu wstawiać znaczniki adnotacji do tekstów TEI.

Główne funkcje

Znormalizowane generowanie identyfikatorów: tworzy spójne identyfikatory XML w formacie pers-[familyname]-[givenname initial] (np. pers-deteligny-c)
Parsowanie RDF: używa rdflib, by wydobywać informacje z różnych właściwości RDF (np. rdfs:label, schema:name, viaf:mainHead)
Interfejs wiersza poleceń: proste uruchomienie z numerem VIAF jako jedynym wymaganym argumentem
Tryb szczegółowy: wyświetla szczegółowe informacje o przetwarzaniu obok końcowego wyniku XML

Przykład użycia

python persNamer.py 314802260

Polecenie to zwraca:

<person xml:id="pers-deteligny-c">
 <persName>Charles deTéligny</persName>
 <birth>1535</birth>
 <death>1572-08-24</death>
 <idno type="VIAF">314802260</idno>
</person>

<persName ref="#pers-deteligny-c">Charles deTéligny</persName>

Zastosowania w humanistyce cyfrowej

persNamer przydaje się szczególnie w:

cyfrowych edycjach naukowych wymagających kontroli haseł wzorcowych
projektach kodowania TEI dotyczących postaci historycznych
inicjatywach danych powiązanych, łączących dokumenty z rekordami wzorcowymi
zapewnianiu spójności w dużych korpusach TEI
nauczaniu kontroli haseł wzorcowych na kursach humanistyki cyfrowej

Implementacja

persNamer napisano w Pythonie; zależy od bibliotek:

requests do żądań HTTP
rdflib do parsowania RDF
lxml do obsługi XML

Kod źródłowy i dokumentację znajdziesz w .