Archiefonderzoek |

Avviso | Het nieuws uitgeven dat ons modern maakte (1537—1743)

Sun, 12 Dec 2021 00:00:00 +0000

Het hoofddoel van het Avviso-project is de 35.000 vroegmoderne handgeschreven nieuwsbrieven, de zogenoemde avvisi, die deel uitmaakten van de Medici-collectie en nu in het Staatsarchief van Florence worden bewaard, te digitaliseren, te bewaren, te catalogiseren, te editeren, te contextualiseren en te verspreiden. De catalogisering, digitalisering en verspreiding van circa 35.000 avvisi, vroegmoderne handgeschreven nieuwsbrieven, via het platform Medici Interactive Archive van het Medici Archive Project.

Handschriften visualiseren 2 (update)

Sat, 20 Nov 2021 16:00:00 +0000

Zoals beloofd: een nieuwe versie van de interactieve treemap uit een , ditmaal met twee weergavemodi.

Let op

Voor een betere weergave zorg je ervoor dat de webpagina in de lichte modus staat (klik op het maanpictogram rechtsboven).

Group folios by category

Een visuele browser voor het archief

Sun, 20 Jun 2021 16:00:00 +0000

Het probleem

Digitale edities lijden aan een paradox: ze maken obscure documenten weliswaar voor een breder publiek beschikbaar, maar het verlies aan zintuiglijke prikkels dat met hun dematerialisering gepaard gaat, werkt desoriënterend en schrikt lezers zelfs af om zich in de inhoud te verdiepen. Ze maken het navigeren door omvangrijke documentverzamelingen nogal omslachtig en intimiderend. Dat geldt niet alleen voor gebruikers zonder ervaring met archiefonderzoek, maar ook voor lezers met een cognitieve beperking.

De oplossing

Hier kunnen archiefmetadata ons helpen. Met zulke gegevens kunnen we namelijk interactieve visuele abstracties maken die lezers een alternatieve zintuiglijke ingang bieden, en zo zowel de ergonomie als de toegankelijkheid vergroten. Om het archief visueel navigeerbaar te maken, volstaat een treemap, of om het even welk diagram dat hiërarchische gegevens efficiënt ontleedt.

Het experiment

Mijn eerste experiment bewerkt de voor D3.js en voegt er hyperlinks aan toe. De treemap stelt het handschrift BnF Ms Fr 640 voor, met zijn folio’s en de items op elk folio. De kleuren geven de overheersende categorie aan. Wie met de muis over een item gaat, krijgt meer gegevens te zien, waaronder de hyperlink naar het handschrift.
Zo wordt de treemap een interactieve visuele index die lezers een razendsnel en responsief overzicht geeft, niet alleen van de inhoud van het handschrift, maar ook van de omvang van elk folio en elk item.
~~De komende maanden experimenteer ik verder met dit idee en probeer ik andere diagrammen en andere hiërarchieën uit… Wordt vervolgd!~~ Voor een nieuwe versie van de treemap klik je .

Let op

Voor een betere weergave zorg je ervoor dat de webpagina in de lichte modus staat (klik op het maanpictogram rechtsboven).

Click any cell to zoom in, or the top to zoom out.

Het archief in één oogopslag

Mon, 24 May 2021 16:00:00 +0000

Het probleem

Historische archieven kunnen ontmoedigend rommelig zijn. Het Mediceo del Principato in het is daar een schoolvoorbeeld van. Slechts een klein deel ervan is geïnventariseerd, en veel documenten liggen zonder aanwijsbare reden verspreid over meer dan 6.500 delen. Om het nog ingewikkelder te maken, mag je in het archief maar een beperkt aantal delen (of filze, bundels, zoals ze daar heten) raadplegen. In normale tijden ligt de grens op 4 filze per dag. In tijden van pandemie is dat aantal echter gezakt tot 4 per twee weken. Bij gebrek aan gedetailleerde inventarissen dwingt de enorme omvang van het archief onderzoekers om strategieën te bedenken waarmee ze de gezochte documenten snel kunnen vinden.

De oplossing

Sommigen vertrouwen liever op het toeval, anderen proberen daarnaast onderbouwde gissingen te doen op basis van chronologie, geadresseerden, auteurs, herkomst van het archieffonds, taal enzovoort. Wie al die variabelen tegelijk bekijkt, kan echter onverwachte patronen in de structuur van het archief ontdekken en zijn vermoedens aanscherpen. Mijn ervaring leert dat de metadata die onderzoekers doorgaans in een spreadsheet verzamelen, eenmaal in grafiekvorm, het overzicht in het archief aanzienlijk vergroten.

Het experiment

Mijn huidige onderzoek richt zich op de correspondentie van een zestiende-eeuwse spion. Zijn brieven liggen verspreid over honderden filze. Ze zijn geschreven onder verschillende identiteiten, aan verschillende en soms onverwachte geadresseerden, vanuit verschillende plaatsen, enzovoort. Om de filze op te sporen waarin de gezochte brieven het waarschijnlijkst zitten, heb ik een dashboard opgezet: een interactieve webapplicatie voor datavisualisatie ( ) die allerlei gegevens, waaronder geografische en chronologische informatie, koppelt aan een hiërarchisch diagram ( ) van het archieffonds. Het dashboard toont me in één oogopslag wat er al gevonden is, hoeveel dat voorstelt, en geeft me een ruw idee van waar ik nog nieuwe brieven zou kunnen zoeken. Klik ik bovendien op specifieke variabelen, dan worden alle diagrammen bijgewerkt en tonen ze specifieke correlaties.

Volgende stappen

Belangrijker misschien nog: dit dashboard kan worden omgebouwd tot een visuele index. Wanneer de kritische editie van deze brieven online verschijnt, zal het dashboard dienen als alternatieve ingang, van waaruit lezers door de gegevens kunnen bladeren. Om redenen van vertrouwelijkheid kan ik op dit moment alleen een schermafbeelding tonen waarop delen zijn weggelakt, maar volgend jaar geef ik het volledige dashboard vrij. Intussen komt er binnenkort een prototype beschikbaar. Wordt vervolgd!