Het probleem

Digitale edities lijden aan een paradox: ze maken obscure documenten weliswaar voor een breder publiek beschikbaar, maar het verlies aan zintuiglijke prikkels dat met hun dematerialisering gepaard gaat, werkt desoriënterend en schrikt lezers zelfs af om zich in de inhoud te verdiepen. Ze maken het navigeren door omvangrijke documentverzamelingen nogal omslachtig en intimiderend. Dat geldt niet alleen voor gebruikers zonder ervaring met archiefonderzoek, maar ook voor lezers met een cognitieve beperking.

De oplossing

Hier kunnen archiefmetadata ons helpen. Met zulke gegevens kunnen we namelijk interactieve visuele abstracties maken die lezers een alternatieve zintuiglijke ingang bieden, en zo zowel de ergonomie als de toegankelijkheid vergroten. Om het archief visueel navigeerbaar te maken, volstaat een treemap, of om het even welk diagram dat hiërarchische gegevens efficiënt ontleedt.

Het experiment

Mijn eerste experiment bewerkt de Zoomable Treemap-code voor D3.js en voegt er hyperlinks aan toe. De treemap stelt het handschrift BnF Ms Fr 640 voor, met zijn folio’s en de items op elk folio. De kleuren geven de overheersende categorie aan. Wie met de muis over een item gaat, krijgt meer gegevens te zien, waaronder de hyperlink naar het handschrift.
Zo wordt de treemap een interactieve visuele index die lezers een razendsnel en responsief overzicht geeft, niet alleen van de inhoud van het handschrift, maar ook van de omvang van elk folio en elk item.
De komende maanden experimenteer ik verder met dit idee en probeer ik andere diagrammen en andere hiërarchieën uit… Wordt vervolgd! Voor een nieuwe versie van de treemap klik je hier.

Click any cell to zoom in, or the top to zoom out.