پژوهش آرشیوی |

Avviso | انتشار اخباری که ما را مدرن کرد (1537—1743)

Sun, 12 Dec 2021 00:00:00 +0000

هدف اصلی پروژهٔ Avviso دیجیتال‌سازی، حفظ، فهرست‌نویسی، تصحیح، زمینه‌گذاری و انتشار 35,000 خبرنامهٔ دست‌نویس اوایل دورهٔ مدرن، معروف به avvisi، است که بخشی از مجموعهٔ مدیچی بودند و اکنون در بایگانی دولتی فلورانس نگهداری می‌شوند. فهرست‌نویسی، دیجیتال‌سازی و انتشار نزدیک به 35,000 avviso، یعنی خبرنامه‌های دست‌نویس اوایل دورهٔ مدرن، از طریق سکوی Medici Interactive Archive پروژهٔ آرشیو مدیچی.

مصورسازی دست‌نویس‌ها 2 (به‌روزرسانی)

Sat, 20 Nov 2021 16:00:00 +0000

چنان‌که وعده داده بودم، این هم نسخهٔ تازه‌ای از نقشهٔ درختی تعاملی‌ای که در معرفی کردم؛ این بار با دو حالت نمایش.

نکته

برای تجربهٔ بهتر، مطمئن شوید که صفحه در حالت روشن (Light) است (روی نماد ماه در گوشهٔ بالا سمت راست کلیک کنید).

Group folios by category

مرورگری دیداری برای آرشیو

Sun, 20 Jun 2021 16:00:00 +0000

مسئله

نسخه‌های دیجیتال گرفتار تناقضی‌اند: از یک سو اسناد دیریاب را در دسترس عموم می‌گذارند، و از سوی دیگر با از دست رفتن ورودی حسی‌ای که پیامد ماده‌زدایی آن‌هاست، خواننده را سردرگم و حتی از سر و کله زدن با محتوا دلسرد می‌کنند. پیمایش در مخازن عظیم اسناد را دشوار و هراس‌انگیز می‌سازند. این تنها دربارهٔ کاربرانی که با پژوهش آرشیوی آشنا نیستند صادق نیست؛ خوانندگان دچار اختلال‌های شناختی هم با آن روبه‌رویند.

راه حل

اینجاست که فراداده‌های آرشیوی به کارمان می‌آیند. با این داده‌ها می‌توان انتزاع‌های دیداری تعاملی‌ای ساخت که ورودی حسی دیگری به خواننده می‌دهند و از این راه هم راحتیِ کار و هم دسترس‌پذیری را بالا می‌برند. برای اینکه آرشیو به‌صورت دیداری پیمایش‌پذیر شود، یک نقشهٔ درختی (treemap)، یا هر نموداری که داده‌های سلسله‌مراتبی را به‌خوبی تجزیه کند، کفایت می‌کند.

آزمایش

نخستین آزمایش من برای D3.js را اقتباس می‌کند و به آن فراپیوند می‌افزاید. این نقشه دست‌نویس BnF Ms Fr 640، برگ‌هایش و مدخل‌های درون هر برگ را نمایش می‌دهد. رنگ‌ها نمایندهٔ مقولهٔ غالب‌اند. با نگه داشتن نشانگر روی هر مدخل، داده‌های بیشتری، از جمله پیوند به دست‌نویس، نمایان می‌شود.
به این ترتیب نقشهٔ درختی به یک نمایهٔ دیداری تعاملی بدل می‌شود و در یک نگاه سریع و پاسخگو، نه‌تنها محتوای دست‌نویس، بلکه ابعاد هر برگ و هر مدخل را نیز به خواننده نشان می‌دهد.
~~در ماه‌های آینده این ایده را با نمودارها و سلسله‌مراتب‌های دیگر خواهم آزمود… منتظر باشید!~~ برای نسخهٔ تازهٔ نقشهٔ درختی را کلیک کنید.

نکته

برای تجربهٔ بهتر، مطمئن شوید که صفحه در حالت روشن (Light) است (روی نماد ماه در گوشهٔ بالا سمت راست کلیک کنید).

Click any cell to zoom in, or the top to zoom out.

آرشیو در یک نگاه

Mon, 24 May 2021 16:00:00 +0000

مسئله

آرشیوهای تاریخی می‌توانند به‌طرزی نومیدکننده آشفته باشند. فوند Mediceo del Principato در نمونهٔ گویایی است. تنها بخش کوچکی از آن فهرست‌برداری شده و بسیاری از اسنادش، بی‌هیچ دلیل روشنی، در بیش از 6,500 مجلد پراکنده‌اند. مشکل دیگر آنکه آرشیو تنها اجازهٔ مطالعهٔ شمار محدودی مجلد (یا به تعبیر خودشان filza، جمع آن filze) را می‌دهد. در روزگار عادی این سقف 4 بسته در روز است؛ در دوران همه‌گیری اما به 4 بسته در هر دو هفته رسیده است. در نبودِ فهرست‌های تفصیلی، حجم عظیم آرشیو پژوهشگر را ناگزیر می‌کند برای یافتن سریع اسناد مورد نظرش تدبیری بیندیشد.

راه حل

برخی شانس را ترجیح می‌دهند؛ برخی دیگر می‌کوشند بر پایهٔ گاه‌شماری، گیرندگان، نویسندگان، خاستگاه فوند آرشیوی، زبان و مانند این‌ها حدس‌های سنجیده بزنند. اما نگاه کردن به همهٔ این متغیرها در یک زمان می‌تواند الگوهای غیرمنتظره‌ای را در ساختار آرشیو آشکار کند و حدس‌های ما را دقیق‌تر سازد. تجربهٔ من نشان می‌دهد که فراداده‌هایی که پژوهشگران معمولاً در یک صفحه‌گسترده جمع می‌کنند، وقتی به نمودار درآیند، دید آدمی را نسبت به وضعیت آرشیو به‌طور چشمگیری بالا می‌برند.

آزمایش

پژوهش کنونی من بر مکاتبات یک جاسوس سدهٔ شانزدهم متمرکز است. نامه‌هایش در صدها filza پراکنده‌اند. با هویت‌های گوناگون نوشته شده‌اند، به گیرندگانی گوناگون و گاه غیرمنتظره، از مکان‌هایی گوناگون، و جز این‌ها. برای یافتن بسته‌هایی که به احتمال بیشتر نامه‌های مورد انتظار را در خود دارند، داشبوردی ساخته‌ام: یک برنامهٔ وبِ مصورسازی تعاملی داده‌ها ( ) که همه‌گونه داده، از جمله اطلاعات جغرافیایی و گاه‌شمارانه، را به نموداری سلسله‌مراتبی ( ) از فوند آرشیوی پیوند می‌دهد. داشبورد در یک نگاه به من می‌گوید تا کنون چه یافته شده، این یافته‌ها چه سهمی دارند، و تصویری تقریبی به دست می‌دهد از اینکه نامه‌های تازه را احتمالاً کجا باید جست. افزون بر این، با کلیک بر هر متغیر، همهٔ نمودارها به‌روز می‌شوند و همبستگی‌های خاصی را نشان می‌دهند.

گام‌های بعدی

شاید مهم‌تر از همه، این داشبورد را می‌توان به یک نمایهٔ دیداری بدل کرد. وقتی تصحیح انتقادی این نامه‌ها به‌صورت آنلاین منتشر شود، داشبورد نقش دروازهٔ ورودی جایگزینی را خواهد داشت که خوانندگان از آنجا می‌توانند داده‌ها را مرور کنند. به دلایل محرمانگی، در حال حاضر تنها می‌توانم تصویری از آن نشان دهم که بخش‌هایی‌اش پوشانده شده، اما داشبورد کامل را سال آینده منتشر خواهم کرد. در این میان، نمونهٔ اولیه‌ای به‌زودی در دسترس خواهد بود. منتظر باشید!